Jacques Rozenberg (1922-1999)

Aan jou, Jacques
en aan hen die net als jij
van de strijd tegen fascisme en onrecht
hun levenswerk hebben gemaakt
hebben wij de vrijheid te danken.
Andrée

Geboren in 1922 in Grodzik (Polen)
Emigreert kort daarna met zijn ouders naar België.
Overlijdt op 1 augustus 1999 in Brussel

Hij studeert viool en volgt tegelijkertijd hoger middelbaar onderwijs.
Zijn studie wordt onderbroken door de oorlog, maar de liefde voor muziek blijft zijn hele leven beheersen.

 

Portrait 1945
Na zijn terugkeer in 1945

Vanwege zijn verzetsactiviteiten bij de ondergrondse pers werd hij in april 1943 gearresteerd en naar de Dossin-kazerne (Mechelen) overgebracht.

Als jood werd hij op 31 juli van datzelfde jaar naar Auschwitz gedeporteerd met het XXIe konvooi. Half januari 1945 werd het kamp, bij de nadering van het sovjetleger, door de in paniek vluchtende Duitsers geëvacueerd. Daarmee begon voor hem de Dodenmars, die verschillende kampen aandeed en ten slotte, twee maanden later, in Dachau aankwam, waar Jacques door de Amerikanen werd bevrijd.

Als musicoloog werd hij benoemd tot directeur van de Discotheek voor de Brusselse agglomeratie, de latere Mediatheek.

Jacques was tegelijk realistisch, ironisch, sceptisch en idealistisch; een pessimist in zijn denken en een optimist in zijn engagement. Ondanks – of misschien wel dankzij – zijn ziekte begon hij te schrijven, vervolgens te schilderen. Dit laatste op klein formaat vanwege plaatsgebrek: hij beschikte immers niet over een atelier. Bij het schilderen gebruikte hij potlood en penseel, bij gelegenheid ook zijn vingers.

Zijn gevoel voor muziek wist hij om te zetten in visuele waarnemingen, waaraan hij een abstracte, niet-figuratieve vorm gaf; op die manier kregen de dramatische of gelukkige momenten uit zijn leven op papier gestalte.

 

Portrait
portret

Stukje bij beetje onthult dit materiaal al zijn mogelijkheden. Uit Jacques Rozenbergs werken spreekt de subtiele nuance van een pigment, de intensiteit van de kleur: wat meteen opvalt, is het vinnige palet, de explosie van kleuren. ‘Wat me aantrekt, is niet zozeer de lijn, en ook niet de rechte hoek,‘ zei hij, ‘als wel de meer sensuele kromme, die het beeld van mijn zo geliefde viool oproept of dat van het eeuwig vrouwelijke.‘

 

Jacques Rozenberg en conversation avec Roman Herzog, Président de la République Fédérale d'Allemagne; Berlin 1er mai 1998 - 40e anniversaire de l'A.S.F (Aktion Sühnezeichen Friedensdienste)

 

In december 1997 stelt hij zes werken tentoon tijdens een door de Stichting Auschwitz georganiseerd colloquium bij de Franse Gemeenschap: ‘La Mémoire d’Auschwitz dans l’art contemporain.’

Die deelname gaf aanleiding tot een reeks individuele en groepstentoonstellingen.

‘Ma Musique en couleurs’
Gemeentehuis van Etterbeek
van 4 mei tot 8 juni 2000

‘Peinture sur radiographies’
U.P.J.B. – Parcours d’artistes. Gemeente Sint-Gillis
mei 2000

‘Jacques Rozenberg, over vrijheid, tolerantie en verdraagzaamheid’
V.U.B. Vrije Universiteit Brussel – Rectoraat
van 15 november tot 15 december 2000

‘Schilderen en schrijven na Auschwitz’
Stedelijke Openbare Bibliotheek Aarschot
van 19 tot 27 januari 2001

‘Peindre et écrire après Auschwitz’
Cultureel Centrum van Tubingen
van 23 maart tot 1 april 2001

‘J’ai rencontré la haine’
Cultureel Centrum van ‘s Gravenbrakel – Zaal Boudewijn IV
van 11 tot 23 november 2001

‘Peindre et écrire après Auschwitz’
Cultuurhuis van Doornik
van 1 tot 24 maart 2002

‘Hommage à Jacques Rozenberg’
Een zaal wordt aan hem gewijd.
U.P.J.B. – Parcours d’artistes. Gemeente Sint-Gillis
mei 2002

‘Liberté et Tolérance’

Campagne tegen het fascisme en het racisme
A.B.V.V. Brussel
van 20 februari tot 26 maart 2003

‘Don Quichotte’
U.P.J.B. – Parcours d’artistes. Gemeente Sint-Gillis
mei 2004

Presentatie van de Nederlands versie van het boek
A.B.V.V.  Leuven november 2005.

« Peindre et écrire après Auschwitz »
Europese School Brussel maart 2006.

Deelname aan het congres A.B.V.V.
Blankenberge mei 2006.

Lezing door Monique Dorsel, Claire Pahaut, Agnès Ben Simon en Andrée Caillet
Théâtre Poème Brussel 10 mei 2006
Tentoonstelling van 10 tot 18 mei 2006.

Deelname U.P.J.B. – Parcours d’artistes.
Gemeente Sint-Gillis mei 2006.

Lezing door Claire Pahaut en Andrée Caillet
Koninklijke Militaire School Brussel 17 november 2006
Tentoonstelling 17 november tot 2 december 2006.

Lezing in het Engels door Ian Higgins en tentoonstelling
The little Gallery" Pittenweem, Schotland

Tentoonstellingen in België en in buitenland winter 2008.

Tentoonstelling en presentatie van de Duitse versie van het boek
Duitse Ambassade in België januari 2009.

Tentoonstelling tijdens de voorstelling "Stabat mater furiosa" de J. P. Siméon.
Espace Senghor Etterbeek (Brussel) van 19 tot 25 november 2009.

Tentoonstelling en presentatie van de Duitse versie van het boek
Koninklijk Atheneum Sint Truiden mei 2011.