Schaduwen treden aan
Bij het aanbreken van een nieuwe dag als zovele andere,
na een slapeloze nacht vol onrust en angst
treden schaduwen aan
met die gang van slaven, veroordeeld
tot alle mogelijke folteringen:
slagen, honger, kou.
Wanhoop.
Je sleept je voort,
je lichaam voorovergebogen, tot zombie verworden.
De goede kant op, de verkeerde kant op.
Veel ongelukken in het vooruitzicht.
Voortdurende dood.
Schreeuwende, slaande kapo.
Die heeft al zijn krachten nog wel.
Hij denkt dat hij zo zichzelf redt.

De goede kant op, de verkeerde kant op,
goedgekeurd voor goedkope slavenarbeid.
Je hebt de ondervraging doorstaan.
Om te overleven
zul je zo vlug mogelijk de regels
van het kampsysteem moeten leren.
Minder uitputtend werk,
een restje van iets eetbaars
dat een SS’er heeft weggegooid,
beschimmeld, oneetbaar, weer uitgespuwd.

Vernedering in stille tranen verbeten.

Je bent twintig en je wil leven.
Nou, dat duurt nog wel even.